TSRS Nedir? Hangi Şirketler Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlamak Zorunda?
TSRS Nedir?
Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından 29 Aralık 2023'te Resmî Gazete'de yayımlandı. Standartlar, Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu'nun (ISSB) IFRS S1 ve IFRS S2 standartlarıyla uyumludur. İki temel standarttan oluşur:
| Standart | Kapsamı |
|---|---|
| TSRS 1 | Sürdürülebilirlikle ilgili finansal bilgilerin açıklanmasına ilişkin genel hükümler: şirketin karşı karşıya olduğu sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının nasıl yönetildiği ve finansal performansa etkisi. |
| TSRS 2 | İklimle ilgili açıklamalar: iklim risk ve fırsatları, senaryo analizi, Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 sera gazı emisyonları, iklim hedefleri. |
TSRS raporu klasik "gönüllü sürdürülebilirlik raporu"ndan farklıdır: finansal tablolarla aynı raporlama dönemini kapsar, yatırımcı ve kredi verenlerin karar almasına yönelik finansal önemliliği esas alır ve bağımsız güvence denetimine tabidir.
Hangi Şirketler TSRS Kapsamında?
Kapsam, KGK'nın uygulama kapsamına ilişkin Kurul kararlarıyla belirlenir. Değerlendirme iki adımda yapılır:
- Grup kontrolü: İşletmenin, kararda sayılan kurum ve işletme gruplarından birine (ör. sermaye piyasası, bankacılık ve sigortacılık sektöründeki belirli işletmeler) girip girmediğine bakılır.
- Eşik testi: Eşiğe tabi işletmeler, aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini art arda iki hesap döneminde aşarsa, izleyen dönemden itibaren TSRS uygulamak zorundadır.
| Ölçüt | Eşik değer (Ocak 2026 Kurul kararı) |
|---|---|
| Aktif (bilanço) toplamı | 1 milyar TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 2 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 500 kişi |
Bu eşikler 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için uygulanır. Tek bir dönemde eşiklerin aşılması tek başına yükümlülük doğurmaz. KGK eşikleri zaman zaman güncellediği için değerlendirmeyi her yıl güncel Kurul kararı üzerinden yapmanızı öneririz.
Kapsam dışındaki şirketler de etkileniyor: TSRS raporlayan büyük şirketler Kapsam 3 emisyonları için tedarikçilerinden veri talep eder. Bu nedenle kapsamda olmayan KOBİ'ler de müşterilerinden karbon ayak izi ve sera gazı verisi taleplerini giderek daha sık alıyor.
TSRS Raporunda Neler Yer Alır?
Açıklamalar dört ana başlık altında yapılandırılır:
- Yönetişim: Yönetim kurulu ve üst yönetimin sürdürülebilirlik ve iklim konularını nasıl denetlediği.
- Strateji: Kısa, orta ve uzun vadeli risk ve fırsatlar, iş modeline ve finansal tablolara etkileri, iklim senaryo analizi.
- Risk yönetimi: Risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve izlenmesi süreçleri.
- Ölçütler ve hedefler: Sera gazı emisyonları (Kapsam 1, 2, 3), sektöre özgü göstergeler ve şirketin belirlediği hedefler.
KGK, ilk uygulama yıllarında geçiş kolaylıkları tanımaktadır. 2026 raporlama dönemi için yapılan düzenlemeyle ağırlık iklimle ilgili açıklamalara (TSRS 2) verilmiştir; geçiş hükümlerinin güncel halini rapor hazırlığına başlamadan önce kontrol etmek gerekir.
Raporlamaya Hazırlık: Adım Adım
- Kapsam değerlendirmesi: Son iki hesap dönemi verileriyle eşik testi yapılır.
- Boşluk analizi: Mevcut veriler, politikalar ve süreçler TSRS gereklilikleriyle karşılaştırılır.
- Sera gazı envanteri: Kapsam 1 ve 2 emisyonları hesaplanır, Kapsam 3 için tedarik zinciri veri toplama planı oluşturulur.
- Risk ve fırsat analizi: İklim senaryoları dahil olmak üzere finansal etkiler değerlendirilir.
- Raporun hazırlanması: Açıklamalar finansal tablolarla tutarlı biçimde yazılır.
- Güvence denetimine hazırlık: Veri kaynakları, hesaplama yöntemleri ve kanıtlar denetime uygun şekilde belgelenir.
TSRS, SKDM ve Sera Gazı Raporlaması Arasındaki İlişki
TSRS 2 kapsamındaki emisyon verileri; AB'ye ihracat yapan şirketler için SKDM (CBAM) raporlaması, Türkiye'deki sera gazı izleme yükümlülükleri ve karbon piyasası hazırlıklarıyla aynı veri altyapısını kullanır. Bu yükümlülükleri tek bir envanter üzerinden yönetmek hem maliyeti düşürür hem de raporlar arasındaki tutarsızlık riskini azaltır.
Sıkça Sorulan Sorular
TSRS raporu zorunlu mu?
KGK kararında sayılan işletme gruplarına giren ve eşik değerlerden en az ikisini art arda iki hesap döneminde aşan işletmeler için zorunludur. Kapsam dışındaki şirketler gönüllü olarak raporlayabilir.
TSRS raporu ne zaman yayımlanır?
TSRS açıklamaları, ilgili dönemin finansal tablolarıyla aynı raporlama dönemini kapsar ve finansal raporlarla birlikte ya da bağlantılı biçimde yayımlanır.
TSRS ile GRI raporu aynı şey mi?
Hayır. GRI, şirketin çevre ve topluma etkisini geniş bir paydaş kitlesine anlatmaya odaklanır. TSRS ise sürdürülebilirlik konularının şirketin finansal durumuna etkisini yatırımcılar için açıklar. İki çerçeve birlikte kullanılabilir.
Kapsam 3 emisyonlarını hesaplamak zorunlu mu?
TSRS 2, Kapsam 3 emisyonlarının açıklanmasını gerektirir; ancak ilk uygulama döneminde geçiş kolaylıkları bulunmaktadır. Tedarik zinciri verisi toplamak zaman aldığı için hazırlığa erken başlanması önerilir.
Profesyonel Destek
ALYA Çevre Danışmanlık olarak kapsam değerlendirmesinden sera gazı envanterine ve raporun yazımına kadar TSRS sürecinin tamamında destek veriyoruz. Ayrıntılar için sürdürülebilirlik raporu hazırlama sayfamızı inceleyebilir ya da şirketinizin kapsamda olup olmadığını birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
